B\u00f6brek ta\u015f\u0131 krizinde yap\u0131lacaklar, yaln\u0131zca a\u011fr\u0131y\u0131 bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan ibaret de\u011fildir. Belden kas\u0131\u011fa, testise veya alt kar\u0131na yay\u0131lan \u015fiddetli a\u011fr\u0131 bazen kendili\u011finden ge\u00e7se de ta\u015f\u0131n idrar yolunu ne \u00f6l\u00e7\u00fcde t\u0131kad\u0131\u011f\u0131n\u0131, enfeksiyon e\u015flik edip etmedi\u011fini ve b\u00f6brek fonksiyonunun etkilenip etkilenmedi\u011fini de\u011ferlendirmek gerekir. \u00d6zellikle ilk kez bu \u015fiddette a\u011fr\u0131 ya\u015fayan ki\u015filer i\u00e7in do\u011fru zamanda t\u0131bbi de\u011ferlendirme, gereksiz beklemeyi ve riskli gecikmeleri \u00f6nler.<\/p>\n
B\u00f6brek ta\u015f\u0131 a\u011fr\u0131s\u0131 \u00e7o\u011funlukla ani ba\u015flar ve dalgalar halinde \u015fiddetlenir. Hasta rahat bir pozisyon bulmakta zorlanabilir; a\u011fr\u0131 bel yan\u0131ndan ba\u015flayarak kar\u0131n alt b\u00f6lgesine, kas\u0131\u011fa veya erkeklerde testise yay\u0131labilir. Bulant\u0131, kusma, idrarda yanma, s\u0131k idrara \u00e7\u0131kma iste\u011fi ve idrarda pembe-k\u0131rm\u0131z\u0131 renk de\u011fi\u015fikli\u011fi de tabloya e\u015flik edebilir.<\/p>\n
Bununla birlikte her bel a\u011fr\u0131s\u0131 ta\u015f krizi de\u011fildir. Kas-iskelet sistemi sorunlar\u0131, ba\u011f\u0131rsak hastal\u0131klar\u0131, apandisit, safra kesesi hastal\u0131klar\u0131 ve baz\u0131 damar problemleri de benzer yak\u0131nmalar olu\u015fturabilir. Bu nedenle \u00f6zellikle al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k derecede yo\u011fun, devam eden veya genel durumu bozan a\u011fr\u0131da tan\u0131y\u0131 yaln\u0131zca belirtilere g\u00f6re koymak do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n
A\u011fr\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u00f6ncelik, tehlikeli belirtileri ay\u0131rt etmek ve g\u00fcvenli bir de\u011ferlendirme plan\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r. Daha \u00f6nce hekim taraf\u0131ndan bu durum i\u00e7in \u00f6nerilmi\u015f bir a\u011fr\u0131 kesici varsa, tarif edilen doz ve kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131na uyulabilir. Ancak mide \u00fclseri, b\u00f6brek yetmezli\u011fi, kan suland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131m\u0131, kalp yetmezli\u011fi veya baz\u0131 tansiyon sorunlar\u0131 olan ki\u015filerde her a\u011fr\u0131 kesici uygun olmayabilir. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n ilac\u0131n\u0131 kullanmak ya da re\u00e7etesiz ila\u00e7lar\u0131 art arda almak risk yaratabilir.<\/p>\n
Su i\u00e7mek konusunda da s\u0131k yap\u0131lan bir yanl\u0131\u015f vard\u0131r. Ta\u015f\u0131 “bol suyla d\u00fc\u015f\u00fcrmeye” \u00e7al\u0131\u015fmak, \u015fiddetli a\u011fr\u0131 ve kusma s\u0131ras\u0131nda her zaman do\u011fru yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Susuz kalmamak i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck yudumlarla s\u0131v\u0131 al\u0131nabilir; ancak a\u015f\u0131r\u0131 miktarda su i\u00e7mek, t\u0131kal\u0131 idrar yolunda bas\u0131nc\u0131 ve a\u011fr\u0131y\u0131 art\u0131rabilir. Kusma nedeniyle s\u0131v\u0131 tutulam\u0131yorsa a\u011f\u0131zdan zorlamak yerine sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurmak gerekir.<\/p>\n
M\u00fcmk\u00fcnse a\u011fr\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 saati, idrar rengindeki de\u011fi\u015fiklik, ate\u015f varl\u0131\u011f\u0131 ve kullan\u0131lan ila\u00e7lar not edilmelidir. Daha \u00f6nce ta\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fcyse, idrardan \u00e7\u0131kan ta\u015f temiz bir kapta saklanabilir. Ta\u015f analizi, tekrar ta\u015f olu\u015fumunu azaltmaya y\u00f6nelik beslenme ve metabolik de\u011ferlendirmede yol g\u00f6sterici olabilir.<\/p>\n
Ta\u015f krizi, enfeksiyonla ve idrar yolu t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla birlikte oldu\u011funda acil m\u00fcdahale gerektirebilir. A\u015fa\u011f\u0131daki belirtilerden biri varsa gecikmeden acil servise ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n
Ate\u015fli ta\u015f hastas\u0131nda ama\u00e7 sadece a\u011fr\u0131y\u0131 gidermek de\u011fildir. T\u0131kal\u0131 b\u00f6bre\u011fin enfekte olmas\u0131 kana yay\u0131lan ciddi bir enfeksiyona d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu tabloda antibiyotik ihtiyac\u0131, idrar yolunun stent veya nefrostomi ile acilen bo\u015falt\u0131lmas\u0131 ve hastane izlemi gerekebilir.<\/p>\n
Ta\u015f\u0131n boyutu<\/a>, bulundu\u011fu seviye ve b\u00f6brekte olu\u015fturdu\u011fu geni\u015fleme, tedavi karar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler. \u0130drar tahlili enfeksiyon ve kanama bulgular\u0131 hakk\u0131nda bilgi verirken, kan testleri b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131n\u0131 ve enfeksiyon g\u00f6stergelerini de\u011ferlendirmeye yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n Ultrasonografi, b\u00f6brekte geni\u015fleme olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermede de\u011ferli ve radyasyon i\u00e7ermeyen bir y\u00f6ntemdir. Ancak \u00f6zellikle \u00fcreterdeki k\u00fc\u00e7\u00fck ta\u015flar her zaman ultrasonla net g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmeyebilir. Gerekti\u011finde d\u00fc\u015f\u00fck doz ta\u015f protokoll\u00fc bilgisayarl\u0131 tomografi ile ta\u015f\u0131n yeri, boyutu ve yo\u011funlu\u011fu daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde belirlenir. Bu de\u011ferlendirme, ta\u015f\u0131n kendili\u011finden d\u00fc\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile giri\u015fim gereksinimini ay\u0131rmada \u00f6nemlidir.<\/p>\n Hay\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck ve uygun konumdaki bir\u00e7ok \u00fcreter ta\u015f\u0131, a\u011fr\u0131 kontrol\u00fc ve yak\u0131n takip e\u015fli\u011finde kendili\u011finden d\u00fc\u015febilir. Baz\u0131 hastalarda \u00fcreter kaslar\u0131n\u0131 gev\u015fetmeye yard\u0131mc\u0131 olabilecek ila\u00e7 tedavileri planlanabilir. Ancak bu tedaviler her hasta i\u00e7in uygun de\u011fildir; tansiyon, kullan\u0131lan di\u011fer ila\u00e7lar ve ta\u015f\u0131n konumu dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bekleme karar\u0131 verildi\u011finde kontrol\u00fcn ihmal edilmemesi gerekir. A\u011fr\u0131n\u0131n azalmas\u0131, ta\u015f\u0131n mutlaka d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na gelmez. Sessiz devam eden t\u0131kan\u0131kl\u0131k b\u00f6brek fonksiyonunu olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle \u00fcroloji uzman\u0131n\u0131n \u00f6nerdi\u011fi s\u00fcrede kontrol g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ta\u015f b\u00fcy\u00fckse, a\u011fr\u0131 tekrarl\u0131yorsa, b\u00f6brekte belirgin geni\u015fleme olu\u015fturuyorsa, enfeksiyon riski varsa veya uygun s\u00fcre i\u00e7inde d\u00fc\u015fm\u00fcyorsa giri\u015fim g\u00fcndeme gelir. G\u00fcncel \u00fcrolojide ta\u015f\u0131n yerine ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re kapal\u0131 y\u00f6ntemler \u00f6ne \u00e7\u0131kar. \u00dcreteroskopi (URS) ile idrar kanal\u0131ndaki ta\u015fa ince endoskopik aletlerle ula\u015f\u0131labilir. B\u00f6brek i\u00e7indeki ta\u015flarda esnek \u00fcreteroskopi ve lazer uygulamalar\u0131, yani RIRS y\u00f6ntemi<\/a>; daha b\u00fcy\u00fck veya kompleks ta\u015flarda ise perk\u00fctan nefrolitotomi (PNL) se\u00e7enekleri de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n Bu y\u00f6ntemlerin se\u00e7imi tek bir \u00f6l\u00e7\u00fcte g\u00f6re yap\u0131lmaz. Ta\u015f\u0131n \u00e7ap\u0131, sertli\u011fi, b\u00f6brekteki yerle\u015fimi, hastan\u0131n anatomik yap\u0131s\u0131, e\u015flik eden hastal\u0131klar\u0131 ve \u00f6nceki ta\u015f tedavileri birlikte ele al\u0131n\u0131r. Ama\u00e7, m\u00fcmk\u00fcn olan en az giri\u015fimsel y\u00f6ntemle ta\u015f\u0131 etkin bi\u00e7imde temizlemek ve b\u00f6bre\u011fi korumakt\u0131r.<\/p>\nHer b\u00f6brek ta\u015f\u0131 ameliyat gerektirir mi?<\/h2>\n
Kriz ge\u00e7tikten sonra ta\u015f\u0131n tekrarlamas\u0131n\u0131 azaltmak<\/h2>\n