Medical Park İzmir Hastanesi · Konak / İzmir
Doç. Dr. Uygar Miçooğulları
Çocuk Ürolojisi

Böbrek Çıkım Darlığı

Doç. Dr. Uygar Miçooğulları, FEBU · İzmir Üroloji ve Androloji

Böbrekte oluşan idrar önce küçük kanalcıklar aracılığıyla idrarın toplandığı böbrek havuzuna (renal pelvis) gelir ve buradan sırasıyla üreter (idrar kanalı) ve mesaneye iletilerek dışarı atılır. Renal pelvis ile üreterin birleştiği noktaya “üreteropelvik bileşke” adı verilmektedir.

Böbrek Çıkım Darlığı

Böbrek havuzu (pelvis) ile üreter (idrar kanalı) arasındaki bu geçiş noktasında doğuştan gelen gelişim bozukluklarına bağlı darlık olması durumuna Üreteropelvik Bileşke Darlığı (UP Darlık veya Böbrek Çıkışı Darlığı) adı verilmektedir. Bu darlığa bağlı idrar iletimi bozulmakta, böbrekte biriken idrara bağlı böbrek havuzu ve kanallarında genişleme (hidronefroz) meydana gelmektedir. Eğer bu darlık idrar iletiminde ciddi sıkıntılara yol açıyorsa zamanla böbrek fonksiyonlarında azalmaya hatta böbreğin fonksiyonlarını tamamen yitirmesine neden olabilir.

Ne Sıklıkta İzlenir?

Anne karnında böbreğinde genişleme (hidronefroz) tespit edilen bebeklerde bu genişlemenin en sık sebebini UP Darlık oluşturmaktadır. Yaklaşık 1500 doğumda 1 izlenir. Genellikle sol taraftadır ve erkeklerde 2 kat daha sık görülür.

Sebebi Nedir?

Sıklıkla doğuştan gelen bir bozukluktur. Üreter tomurcuğu ve metanefrik blastem adı verilen böbrek ile idrar kanallarını oluşturan yapıların gelişim sürecindeki bozukluklara bağlı oluşmaktadır. Bunun dışında anormal gelişmiş böbrek damarlarının UP bileşkeyi çaprazlaması ya da UP bileşkenin normal olması gerekenden yüksek çıkımlı olması doğuştan gelen UP darlık sebebi olabilmektedir.

Doğuştan gelen bozuklukların dışında geçirilmiş enfeksiyonlar (özellikle tüberküloz), travma ve cerrahiler sonradan gelişen UP Darlık sebebi olabilirler.

Tanısı Nasıl Konulur?

Tanısı genellikle ultrasonla rutin gebelik taramaları sırasında yani anne karnında iken konulmaktadır. Kimi olgular ise yıllar sonra hatta erişkinlikte ağrı, üriner enfeksiyon ya da başka bir sebeple yapılan radyolojik incelemeler ile tespit edilmektedir. Radyolojik olarak UP Darlık tanısı konulan olgularda böbrek sintigrafisi (DTPA veya MAG-3’le diüretik renogram) çekilerek darlığın şiddeti tespit edilir ve cerrahi gerekip gerekmediğine karar verilir. Ciddi darlıkların erken tanı ve tedavisi böbrek fonksiyonlarının korunması açısından oldukça önemlidir.

Kimler Tedavi Edilmelidir?

Böbrek fonksiyonu bozulmuş (<%40) ya da takiplerde %10’dan fazla azalıyorsa,

Diüretik renogramda verilen ilaca rağmen drenajın kötü olması,

İnatçı ağrı ve enfeksiyonlara yol açıyorsa


Tedavisi Nasıl Yapılır?

UP Darlığın tedavisi cerrahidir. Pyeloplasti adı verilen ameliyatta dar olan UP bileşke çıkarılır ve böbrek pelvisi üretere tekrar dikilerek birleştirilir. Bu işlem açık, laparoskopik ya da robotik cerrahi ile yapılabilir. Laparoskopik ve robotik cerrahi kozmetik ve iyileşme süreci açısından açık cerrahiye göre avantajlar sağlamaktadır.

Daha önce pyeloplasti ameliyatı geçirmiş ancak başarısız olmuş kişilerde endoskopik olarak yapılan Endopyelotomi ameliyatı bu hastalığın tedavisinde kullanılan bir diğer cerrahi tekniktir.

Sıkça Sorulan Sorular

Böbrek çıkım darlığı (UP darlık) nedir?
Böbrek çıkım darlığı, böbrek havuzu (renal pelvis) ile idrar kanalının (üreter) birleştiği üreteropelvik bileşkede görülen daralmadır. Bu darlık idrarın akışını bozar ve böbrekte biriken idrar, böbrek havuzu ile kanallarında genişlemeye (hidronefroz) yol açar. İdrar iletimini ciddi biçimde etkileyen darlıklar zamanla böbrek fonksiyonlarında azalmaya, hatta böbreğin işlevini tamamen yitirmesine neden olabilir.
UP darlık neden olur?
UP darlık çoğunlukla doğuştan gelen bir bozukluktur ve böbrek ile idrar kanallarını oluşturan yapıların (üreter tomurcuğu ve metanefrik blastem) gelişim sürecindeki sorunlardan kaynaklanır. Bileşkeyi çaprazlayan anormal böbrek damarları veya bileşkenin normalden yüksek çıkımlı olması da doğuştan darlığa yol açabilir. Geçirilmiş enfeksiyonlar (özellikle tüberküloz), travma ve önceki cerrahiler ise sonradan gelişen darlığın nedenleri arasındadır.
Böbrek çıkım darlığı bebeklerde ne sıklıkta görülür?
Anne karnında böbreğinde genişleme saptanan bebeklerde bu genişlemenin en sık nedeni UP darlıktır. Yaklaşık 1500 doğumda bir görülür. Darlık genellikle sol tarafta yer alır ve erkek çocuklarda kız çocuklarına göre iki kat daha sık izlenir.
UP darlık tanısı nasıl konulur?
Tanı çoğunlukla rutin gebelik taramalarında yapılan ultrasonla, yani bebek henüz anne karnındayken konur. Bazı olgular ise yıllar sonra, erişkinlikte bile ağrı, idrar yolu enfeksiyonu ya da başka bir nedenle yapılan görüntülemelerde fark edilir. Darlığın şiddetini belirlemek ve cerrahi gerekip gerekmediğine karar vermek için böbrek sintigrafisi (DTPA veya MAG-3 ile diüretik renogram) çekilir.
Böbrek çıkım darlığı nasıl tedavi edilir?
UP darlığın tedavisi cerrahidir; ameliyat böbrek fonksiyonu %40'ın altında olan ya da takipte %10'dan fazla azalan, renogramda drenajı kötü olan veya inatçı ağrı ve enfeksiyona yol açan hastalarda düşünülür. Pyeloplasti adı verilen ameliyatta dar bölüm çıkarılır ve böbrek havuzu üretere yeniden dikilir; bu işlem açık, laparoskopik ya da robotik yapılabilir. Daha önce başarısız pyeloplasti geçirenlerde endoskopik endopyelotomi bir seçenektir. Size uygun yöntem muayene ve tetkiklerle belirlenir.

Muayene ve randevu için bize ulaşın

Medical Park İzmir Hastanesi · Randevu: 0530 574 79 89 · 444 44 84

Randevu Al
Tıbbi içerik: Doç. Dr. Uygar Miçooğulları Son güncelleme: